13:43 “Lohusa” Türk komediyası“CinemaPlus”da  |     17:14 “AQAT-Silver” artıq Gəncədə  |     10:00 CinemaPlus-da “Efsane” filmininin qala gecəsi keçirildi  |     14:17 Rəşad Bayramov: “Azərbaycan gəncliyi yeni zəfərlərə səs verəcək”  |     15:40 Ölkəmizə idxal olunan avtomobillərin əksəriyyəti köhnə olan və tələblərə cavab verməyən avtomobillərdir  |     15:34 Nazirlik rəsmisi: “Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası prosesinin tətbiqi məqsədilə qanunvericilikdə bir sıra dəyişikliklər edilib”  |     09:04 “Nar” bütün ölkə üzrə satış və xidmət şəbəkəsini genişləndirir  |     15:04 “Nar” kubokunun sahibi “Breyn Rinq”in çempionu oldu  |     15:00 Azərbaycanda gömrük məsələləri üzrə ilk konsaltinq şirkəti fəaliyyətə başlayıb  |     13:53 CinemaPlus-da “3391 Kilometr” filminin Qala gecəsi keçirilib  |     11:58 Nəzərbəy Hacıağayev: "İlham Əliyevin ölkəmizə rəhbərlik etdiyi dönəmdən Azərbaycan və Türkiyə əlaqələri öznün ən yüksək inkişaf mərhələsini yaşamaqdadır"  |     22:11 “Nar” müştəri məmnuniyyəti üzrə beynəlxalq sertifikata layiq görüldü  |     15:59 Zirəddin Rzayev: Burada yaşayırlar, orada ev tikirlər, ölürlər, ev boş qalır  |     18:28 Asif Sayadov: Vinq çun idmanı ilə məşğul olmaq üçün heç bir yaş məhdudiyyəti yoxdur  |     16:18 Mədəniyyət naziri Adil Kərimliyə AÇIQ MƏKTUB….  |     18:30 Bakıda Mərakeşin memarlıq irsindən bəhs edən fotosərgi açılıb  |     13:10 Mərakeşin memarlıq irsi  |     17:06 Ombudsman Aparatının yeni rəsmi internet səhifəsinin təqdimat mərasimi keçirilib  |     12:12 Azərbaycan səhiyyəsinin əfsanəvi və fədakar şəxsiyyəti - Fəxrəddin Cavadov  |     17:07 Bakı 20 saylı Mediasiya Təşkilatının ictimai təqdimat mərasimi baş tutub  |    
Mərakeşin memarlıq irsi
Mədəniyyət 11.01.2024 189

Antik dövr
Mərakeş, xüsusilə Volubilis, Lixus (e.ə VIII əsr), Tamuda və başqaları kimi yerlərdə qədim memarlığın zəngin
irsinə malikdir. Mərakeş memarlığında antik dövr yerli Amazigh, Finikiya və Roma mədəniyyətləri də daxil
olmaqla müxtəlif sivilizasiyaların təsirlərinin birləşməsini əks etdirir.
YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi obyekti olan Volubilis, mürəkkəb mozaika döşəmələrini, möhtəşəm tağları,
bazilikaların qalıqları, ictimai hamamları və villaları nümayiş etdirən Roma memarlığının sübutudur.
Larache şəhəri yaxınlığında yerləşən Lixus qədim Amaziq şəhəridir. O, Finikiya və Karfagen memarlıq
üslublarının qarışığını əks etdirir. Məbədlərin, evlərin və hamamların qalıqları yerli və xarici memarlıq
elementlərinin qarışığıdır və şəhərin ticarət mərkəzi kimi tarixi əhəmiyyətini əks etdirir.
Mərakeşin şimalında yerləşən qədim şəhər Tamuda öz planı və strukturları ilə Roma təsirinin qalıqlarını
göstərir. Şəhərin müdafiə divarları, ictimai binalar və yaşayış məhəllələri bu dövrdə şəhərsalma və tikinti
üsullarına dair fikirlər təklif edir. Bu obyektlər birlikdə Mərakeşin qədim dövrünü səciyyələndirən müxtəlif
memarlıq üslubları və mədəni mübadilələr haqqında məlumat verir, bu memarlıq möcüzələrinin ölkə
tarixindəki qalıcı irsini və əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Sülalələr
İdrislər sülaləsi (8-10-cu əsrlər): İslam dininin əsasını qoydu. Mərakeşdəki memarlıq, Fesdəki İdris Məscidi
kimi yerlərdə hipostil məscid dizaynı kimi unikal xüsusiyyətləri təqdim edir. Onların at nalı tağları və
mürəkkəb həndəsi naxışlarla birləşən kerpiç kimi yerli materiallardan istifadəsi Mərakeşdə və daha geniş
Mağrib bölgəsində sonrakı memarlıq inkişafı üçün zəmin yaratdı. Onların təsiri Fesin öyrənmə və
mədəniyyət mərkəzi kimi qurulması ilə Pireney yarımadasına yayıldı.
Almoravidlər sülaləsi (11-12-ci əsrlər): Mərakeş memarlıq irsində silinməz iz qoyub. Onların üslubu,
Amazigh, İslam təsirlərinin qarışığı, möhtəşəmliyi və yeniliyi ilə məşhurdur. Mərakeşdə ikonik Almoravid
Koubbanın təqdimatı ilə diqqət çəkən bu sülalə öz strukturlarında incə həndəsi naxışlar, at nalı tağları və
bəzəkli ornamentlərdən istifadə edirdi. Koubba onların memarlıq incəliklərinin simvolu olaraq qalır.
Almohadlar (12-13-cü əsrlər): Almohad arxitekturası həndəsi dəqiqliyi və monumentallığı nümayiş etdirirdi,
bunun nümunəsi Marrakech-dəki Koutoubia məscidir. Onlar mürəkkəb kafel işlərindən (zellij) və dekorativ
tağlardan istifadə edirdilər. Almohad üslubu Sevilyadakı La Giralda kimi strukturlarla İspaniyaya yayıldı və
İberiya memarlığına davamlı təsirini nümayiş etdirdi.
Merinidlər (13-15-ci əsrlər): Merinid memarlığı Fesdəki Bou İnania Mədrəsəsində görülən mürəkkəb
bəzəkləri əhatə etmişdir. Rəngarəng plitələrdən, mürəkkəb həndəsi naxışlardan və detallı ağac işlərindən
istifadə etmələri onları fərqləndirir. Onların təsiri Şimali Afrikaya yayıldı və Alhambradakı Torre de Comares
kimi Əndəlus memarlığına ilham verdi və Pireney yarımadasının memarlıq irsinə təsirlərini göstərdi.
Saadians (16-17-ci əsrlər): Mərakeşdəki Saadian türbələrində görülə bilən Saadian memarlığı mürəkkəb
oymalar, rəngarəng plitələr və dəbdəbəli bağlarla bəzədilmiş dekorasiyanı vurğulayırdı. Onların təsiri əsasən
Mərakeşdə olub, ölkənin memarlıq zənginliyinə töhfə verib.
Alaouite (17-ci əsrdən indiyə qədər): Alaouite memarlığı Fesdəki Kral Sarayının tikintisində olan digər
təsirlərlə ənənəvi Mərakeş üslublarını qarışdırdı. Onlar zellijdən, ağac işlərindən və geniş həyətlərdən
istifadə edirdilər. Alaouite memarlıq irsi ölkənin zəngin memarlıq irsini qoruyaraq Mərakeş daxilində təsirli
olaraq qalır.
Bu sülalələr təkcə Mərakeşin memarlıq şəxsiyyətini formalaşdırmaqla yanaşı, həm də Pireney yarımadası və
Şimali Afrikada davamlı miraslar qoyub, Mərakeş memarlığının bölgənin mədəni və tarixi xaritəsində
mərkəzi olduğunu vurğulayır.
1






Starxeber Bizi instagramda izləyin